Goud op de blockchain: snelle groei maar vier grote drempels

Goud heeft al eeuwenlang een reputatie als veilige haven in onzekere tijden. Maar wat als je datzelfde goud kunt bezitten via een token op de blockchain, zonder fysieke kluizen of ingewikkelde tussenpartijen? De markt voor zogenoemd digitaal goud groeit gestaag, en recent onderzoek onder meer dan 12.000 beleggers wereldwijd suggereert dat er nog aanzienlijk meer potentieel in zit. Toch zijn er serieuze hobbels te nemen voordat die belofte volledig kan worden ingelost.

Wat is digitaal goud precies?

Digitaal goud is een verzamelnaam voor crypto-activa die zijn gekoppeld aan de waarde van fysiek goud. De bekendste voorbeelden zijn getokeniseerde goudproducten zoals Pax Gold (PAXG) en Tether Gold (XAUT). Bij deze tokens vertegenwoordigt elk token een bepaalde hoeveelheid fysiek goud, dat ergens in een kluis wordt bewaard door een gecertificeerde bewaarder. Het idee is dat je de stabiliteit van goud combineert met de flexibiliteit van blockchain-technologie: je kunt fractioneel bezit hebben, snel handelen en het goud eenvoudig overmaken naar anderen, zonder een gram edelmetaal aan te raken.

Het concept past in een bredere trend die ook wel 'tokenisatie van reële activa' wordt genoemd, kortweg RWA (Real World Assets). Daarbij worden traditionele beleggingen zoals vastgoed, obligaties en grondstoffen omgezet in digitale tokens op een blockchain. De financiële sector, van grote banken tot kleinere fintech-spelers, investeert fors in deze technologie.

Onderzoek: enorm groeipotentieel

Het beleggeronderzoek, uitgevoerd onder ruim 12.000 deelnemers, schetst een opvallend optimistisch beeld. Een significante groep respondenten gelooft dat de markt voor digitaal goud in de komende jaren kan verdrievoudigen. Die verwachting wordt gevoed door een combinatie van factoren: de aanhoudende onzekerheid op traditionele financiële markten, stijgende inflatiepressie in verschillende economieën en het groeiende bewustzijn rondom blockchain als betrouwbare infrastructuur voor waardeopslag.

Tegelijkertijd laat het onderzoek zien dat beleggers nog lang niet massaal instappen. Twijfel en terughoudendheid overheersen bij een groot deel van de ondervraagden. Die houding wordt niet zomaar verklaard door onbekendheid met crypto, maar door vier concrete obstakels die steeds terugkomen in de resultaten.

De vier drempels die groei remmen

Ten eerste is er het vertrouwensvraagstuk. Wie garandeert dat het fysieke goud achter een token daadwerkelijk bestaat en veilig wordt bewaard? Beleggers zijn terecht sceptisch over de transparantie van bewaarders. Audits en certificeringen bestaan wel, maar zijn niet altijd toegankelijk of begrijpelijk voor de gemiddelde belegger.

Ten tweede speelt regulering een grote rol. De juridische status van getokeniseerd goud verschilt per land en is in veel gevallen nog onduidelijk. In Nederland en de rest van de Europese Unie biedt het MiCA-raamwerk (Markets in Crypto-Assets) steeds meer houvast, maar de specifieke regels rondom asset-backed tokens zijn nog volop in ontwikkeling. Dat gebrek aan duidelijkheid schrikt zowel particuliere als institutionele beleggers af.

Ten derde noemen beleggers toegankelijkheid als struikelblok. Hoewel digitaal goud in theorie voor iedereen beschikbaar is, vereist het in de praktijk kennis van crypto-wallets, exchanges en blockchain-transacties. Voor mensen zonder crypto-achtergrond is die drempel nog altijd hoog.

Het vierde obstakel is liquiditeit. De markt voor getokeniseerd goud is nog relatief klein vergeleken met de traditionele goudmarkt. In tijden van stress kan het moeilijker zijn om snel grote posities te verkopen zonder significante prijsbeweging. Dat maakt het product minder aantrekkelijk voor grotere beleggers die snel moeten kunnen handelen.

Wat betekent dit?

De combinatie van groeiend enthousiasme en aanhoudende twijfel zegt iets fundamenteels over waar de markt voor digitale reële activa zich bevindt: in een vroeg stadium van volwassenheid. Het potentieel is reëel en wordt onderbouwd door serieus beleggeronderzoek, maar de infrastructuur en het vertrouwen moeten nog verder worden opgebouwd voordat brede adoptie mogelijk is.

Voor Nederlandse beleggers is het relevant om te weten dat Europa via MiCA een van de meer gereguleerde omgevingen ter wereld aan het creëren is. Dat kan op termijn juist een voordeel zijn: duidelijke regels bieden bescherming en kunnen vertrouwen opbouwen. Maar het betekent ook dat producten die nu op de markt zijn, in de toekomst mogelijk moeten voldoen aan nieuwe vereisten, wat onzekerheid met zich meebrengt.

Wie overweegt te kijken naar getokeniseerd goud, doet er goed aan om eerst de bewaarder en de audithistorie van het betreffende product grondig te onderzoeken. De risico's zijn anders dan bij fysiek goud, en historische koersen bieden geen garantie voor de toekomst. Doe altijd eigen onderzoek en wees je bewust van de specifieke risico's die samenhangen met blockchain-gebaseerde producten.

Vooruitblik: langzame maar gestage ontwikkeling

De markt voor digitaal goud staat niet stil. Steeds meer gevestigde financiële partijen verkennen de mogelijkheden van getokeniseerde edelmetalen, en technologische verbeteringen maken het steeds eenvoudiger om dergelijke producten aan te bieden en te gebruiken. De verwachting is dan ook dat de vier genoemde drempels in de komende jaren geleidelijk worden verlaagd, al zal dat tijd kosten.

Of de markt daadwerkelijk kan verdrievoudigen, is van veel factoren afhankelijk die nu nog moeilijk te voorspellen zijn. Wat het onderzoek wel duidelijk maakt: de interesse bestaat, de technologie is beschikbaar en de richting is gezet. De vraag is niet zozeer of digitaal goud een grotere rol gaat spelen, maar hoe snel dat zal gebeuren en wie de problemen oplost die beleggers nu nog tegenhouden.