Bank of Japan pauzeert renteverhoging, inflatiedreiging blijft

De Bank of Japan (BoJ) heeft besloten de rente voorlopig te handhaven op 1 procent. Dat klinkt misschien als een rustige, technische beslissing ergens ver weg, maar de bijbehorende waarschuwing voor een nieuwe inflatiegolf heeft potentieel verstrekkende gevolgen voor financiële markten wereldwijd, inclusief de cryptomarkt. Voor Nederlandse beleggers is het dan ook de moeite waard om even goed te begrijpen wat er in Japan speelt en waarom dat relevant is.

Japan als slapende reus op de financiële markt

Japan is de op twee na grootste economie ter wereld en de Bank of Japan voert al decennialang een uitzonderlijk monetair beleid. Waar andere centrale banken de afgelopen jaren hun rentetarieven fors verhoogden om inflatie te beteugelen, bleef Japan jarenlang vasthouden aan een extreem lage of zelfs negatieve rente. Dit beleid stimuleerde de zogenoemde carry trade: beleggers leenden goedkoop in Japanse yen om dat geld elders, in hogere-renderende activa, te beleggen.

Die carry trade heeft een enorme omvang gekregen. Wereldwijd hebben fondsen en investeerders via deze constructie honderden miljarden in aandelen, obligaties en risicovolle activa geparkeerd. Zolang de yen goedkoop blijft en de Japanse rente laag, werkt dit prima. Maar op het moment dat Japan de rente verhoogt of duidelijk signaleert dat verdere verhogingen komen, kan die carry trade snel worden afgewikkeld. En dat zorgt voor een kettingreactie op wereldwijde markten.

Wat is er nu precies gebeurd?

De Bank of Japan heeft op haar meest recente beleidsvergadering besloten de rente op 1 procent te houden. Dat is op zichzelf geen verrassing, maar de toelichting was veelzeggend. De centrale bank wees expliciet op nieuwe inflatierisico's. Stijgende voedselprijzen, aanhoudende druk op de arbeidsmarkt en een verzwakte yen die importen duurder maakt, zorgen ervoor dat de inflatie in Japan hardnekkiger blijkt dan verwacht.

Japan heeft al jaren te kampen met lage inflatie en deflatie, dus de omslag naar een omgeving van aanhoudende prijsstijgingen is opmerkelijk. De BoJ bevindt zich nu in een lastige positie: te vroeg verhogen remt de economie die nog fragiel is, maar te lang wachten laat inflatie verder oplopen. Die onzekerheid maakt de communicatie van de centrale bank extra belangrijk voor marktdeelnemers.

De connectie met crypto en risicovolle activa

Voor de cryptomarkt is de Japanse rentesituatie relevant om een aantal redenen. Ten eerste geldt bitcoin en de bredere cryptomarkt nog steeds als een risicovolle activaklasse. Wanneer de carry trade wordt afgebouwd door onzekerheid over Japans rentepolitiek, verkopen beleggers vaak hun risicovolle posities als eerste. We zagen dit al eerder: in augustus 2024 leidde een onverwachte renteverhoging door de BoJ tot een scherpe, wereldwijde marktdaling waarbij ook bitcoin en altcoins fors onderuit gingen.

Ten tweede beïnvloedt de Japanse situatie de waarde van de yen ten opzichte van de dollar. Een sterkere yen, als gevolg van hogere renteverwachtingen, zet druk op de dollar. En de dollarkoers heeft een directe invloed op de prijzen van cryptovaluta, die doorgaans in dollars worden genoteerd.

Ten derde is Japan een van de grootste cryptomarkten ter wereld. Japanse particuliere en institutionele beleggers zijn actief in bitcoin en andere munten. Een verandering in het binnenlandse economische klimaat kan het beleggerssentiment in Japan beïnvloeden, met mogelijke doorwerking op de internationale markten.

Wat betekent dit?

De beslissing van de Bank of Japan is op zichzelf geen schok. Maar de toon is veranderd. De centrale bank stuurt duidelijk aan op de mogelijkheid van verdere renteverhogingen in de komende maanden, afhankelijk van hoe de inflatie zich ontwikkelt. Dat creëert onzekerheid, en onzekerheid is iets wat financiële markten niet graag zien.

Voor Nederlandse cryptobeleggers is het verstandig om dit soort macroeconomische signalen in het oog te houden. De cryptomarkt opereert niet in een vacuüm. Rentebeslissingen in Tokio, Washington of Frankfurt werken door in het risicosentiment van beleggers wereldwijd. Dat betekent niet dat een Japanse renteverhoging automatisch leidt tot een crypto-crash, maar het vergroot wel de kans op volatiliteit op korte termijn.

Historische koersen en eerdere marktreacties bieden geen garantie voor toekomstige bewegingen. De risico's op de cryptomarkt blijven groot, ook los van wat Japan doet. Wie belegt in digitale activa, doet er verstandig aan de macro-achtergrond mee te nemen in de eigen afweging en eigen onderzoek te doen.

Bredere context: centrale banken in een spagaat

Japan is niet de enige centrale bank die worstelt met de balans tussen inflatie en economische groei. Ook de Europese Centrale Bank en de Amerikaanse Federal Reserve bevinden zich in een vergelijkbare spagaat. De inflatie is weliswaar gedaald ten opzichte van de pieken van 2022 en 2023, maar is in veel landen nog niet terug op het gewenste niveau van 2 procent.

In die context is het Japanse scenario een extra variabele in een toch al gecompliceerd macro-economisch landschap. Centrale banken sturen voorzichtig bij, terwijl handelsspanningen, energieprijzen en geopolitieke onrust blijven zorgen voor extra druk op prijsniveaus. Voor beleggers in zowel traditionele als digitale activa blijft het een omgeving waarin waakzaamheid geboden is.

Vooruitblik

De komende maanden zal duidelijk worden of de Bank of Japan daadwerkelijk overgaat tot een nieuwe renteverhoging. Veel zal afhangen van de inflatiecijfers in Japan en de ontwikkeling van de yen. Als de inflatie aanhoudt of verder stijgt, is de kans reëel dat de BoJ later dit jaar de rente opnieuw verhoogt. Dat moment kan opnieuw voor beroering zorgen op wereldwijde markten. Beleggers die actief zijn in crypto, aandelen of andere risicovolle activa, doen er goed aan de communicatie van de Bank of Japan nauwlettend te volgen in de komende maanden.