VS-senatoren willen buitenlandse toegang tot AI blokkeren

Twee prominente Amerikaanse senatoren die eerder al hun stempel drukten op de cryptowetgeving, richten zich nu op een nieuw technologisch strijdtoneel: kunstmatige intelligentie. Tim Scott en Bill Hagerty, die eerder met succes de GENIUS Act door het Amerikaanse wetgevingsproces loodsten, presenteren nu een wetsvoorstel dat de Amerikaanse overheid meer bevoegdheden moet geven om vijandige landen de toegang tot geavanceerde AI-technologie te ontzeggen. Het voorstel laat zien hoe Washington steeds actiever technologie als strategisch instrument ziet.

Wie zijn Tim Scott en Bill Hagerty?

Voor wie de namen niet direct herkent: Tim Scott is Republikeinse senator voor South Carolina en gold lange tijd als een van de meest invloedrijke stemmen in de Amerikaanse Senaat op het gebied van financiële innovatie. Bill Hagerty, senator voor Tennessee, heeft een achtergrond in private equity en internationale handel. Samen speelden zij een cruciale rol bij de totstandkoming van de GENIUS Act, de Amerikaanse wet die een wettelijk kader schept voor stablecoins. Die wet werd gezien als een mijlpaal voor de cryptosector in de VS en liet zien dat bipartisane samenwerking op technologiedossiers mogelijk is.

Het feit dat beide senatoren zich nu richten op AI is dan ook veelzeggend. Ze volgen daarmee de logica van hun eerdere werk: technologische innovatie moet worden gestimuleerd, maar tegelijkertijd moet worden voorkomen dat tegenstanders van de VS profiteren van Amerikaanse kennis en infrastructuur.

Wat houdt het wetsvoorstel in?

Het nieuwe wetsvoorstel beoogt de federale overheid expliciete bevoegdheden te geven om te voorkomen dat zogenoemde buitenlandse tegenstanders toegang krijgen tot Amerikaanse AI-technologie. Denk hierbij aan landen als China, Rusland, Noord-Korea en Iran, die in de Amerikaanse wetgeving vaak worden aangeduid als adversaries. De precieze mechanismen van de wet zijn nog niet volledig openbaar gemaakt, maar de richting is duidelijk: exportcontroles, investeringsbeperkingen en mogelijk ook beperkingen op samenwerking tussen Amerikaanse AI-bedrijven en entiteiten uit deze landen.

Dit sluit aan bij bestaand beleid. De VS heeft de afgelopen jaren al sterk ingezet op het beperken van de export van geavanceerde chips, met name naar China. Het bekendste voorbeeld zijn de beperkingen op de verkoop van NVIDIA-chips aan Chinese afnemers. Een bredere AI-wet zou dit beleid kunnen codificeren en uitbreiden naar software, modellen en data.

De link met crypto en de GENIUS Act

Het is interessant dat dezelfde senatoren die de cryptowereld een wettelijk kader gaven, nu ook AI willen reguleren. Dit weerspiegelt een bredere verschuiving in Washington waarbij technologie niet langer als een niche wordt gezien, maar als een kernonderdeel van nationale veiligheid en economisch beleid. De GENIUS Act was al een signaal dat de VS de cryptosector serieus neemt en wil structureren in plaats van negeren. Een vergelijkbare aanpak voor AI ligt dan ook voor de hand.

Voor de cryptogemeenschap is dit relevant omdat AI en blockchain steeds vaker samenkomen. Diverse crypto-projecten maken gebruik van AI voor smart contracts, gedecentraliseerde autonome organisaties en handelsalgoritmen. Wetgeving die de AI-sector aan banden legt of juist structureert, kan indirect ook gevolgen hebben voor crypto-infrastructuur die op AI leunt.

Wat betekent dit?

Dit wetsvoorstel past in een duidelijke geopolitieke trend waarbij de VS technologie steeds explicieter inzet als instrument van buitenlandbeleid. De race om AI-dominantie is in Washington al langer een serieus gespreksonderwerp, maar concrete wetgeving was er tot nu toe beperkt. Als dit voorstel kracht van wet krijgt, zou dat betekenen dat Amerikaanse bedrijven scherper moeten opletten met wie ze samenwerken en aan wie ze hun technologie beschikbaar stellen.

Voor Nederlandse en Europese partijen die samenwerken met Amerikaanse AI-bedrijven, of gebruik maken van Amerikaanse AI-diensten, is het verstandig deze ontwikkelingen in de gaten te houden. Strikte exportcontroles kunnen ook gevolgen hebben voor niet-Amerikaanse bedrijven die indirect afhankelijk zijn van Amerikaanse AI-infrastructuur of cloudplatforms. De risico's voor de bredere techsector zijn nog niet volledig in kaart te brengen, omdat het wetsvoorstel nog moet worden uitgewerkt en aangenomen.

Tegelijkertijd biedt een duidelijk wettelijk kader ook kansen. Bedrijven weten dan beter waar ze aan toe zijn, wat juridische onzekerheid vermindert. Dat is een les die de cryptosector al heeft geleerd dankzij de GENIUS Act.

Vooruitblik: een nieuw tijdperk van techregulering

Het wetsvoorstel van Scott en Hagerty is waarschijnlijk niet het laatste op dit terrein. Zowel in de VS als in Europa staat AI hoog op de politieke agenda. De Europese AI Act is al van kracht, en de VS lijkt nu te volgen met eigen wetgeving. De vraag is hoe de twee grote economische blokken hun aanpak op elkaar gaan afstemmen, of juist niet. Voor innovatieve bedrijven, investeerders en gebruikers van AI-technologie is het zaak de ontwikkelingen nauwgezet te volgen. Doe altijd eigen onderzoek voordat je conclusies trekt over de gevolgen voor specifieke bedrijven of investeringen, want de details van deze wetgeving kunnen nog sterk veranderen tijdens het wetgevingsproces.