OpenAI biedt VS-regering aandeel van 42 miljard dollar

De grens tussen Silicon Valley en Washington lijkt steeds verder te vervagen. OpenAI-topman Sam Altman zou de Amerikaanse federale overheid een aandelenbelang van 5% in zijn bedrijf willen aanbieden. Tegen de huidige waardering van OpenAI gaat het om een bedrag van ongeveer 42 miljard dollar. Maar daar blijft het niet bij: Altman zou willen dat alle grote AI-bedrijven een vergelijkbare stap zetten. Een opvallend voorstel dat de wereld van kunstmatige intelligentie, politiek en technologie-investeringen op zijn kop zet.

Wat houdt het voorstel precies in?

Volgens berichten in Amerikaanse media heeft Sam Altman actief gelobbyd voor een constructie waarbij de overheid een directe financiële stake krijgt in OpenAI. Het gaat om 5% van de aandelen, wat op basis van de meest recente waardering van het bedrijf neerkomt op zo'n 42 miljard dollar aan papieren waarde. Altman zou dit idee niet alleen voor OpenAI bepleiten, maar het ook als een breder model zien voor de hele AI-sector. Zijn boodschap aan andere grote spelers zoals Google DeepMind, Anthropic en Meta AI zou zijn: doe hetzelfde.

De gedachte achter dit voorstel is niet volledig nieuw. Vaker is geopperd dat overheden een meer directe rol zouden moeten spelen bij de ontwikkeling van transformatieve technologieën, niet alleen als regelgever maar ook als aandeelhouder. Door mee te profiteren van de groei, zo is de redenering, krijgt de overheid ook meer legitimiteit en belang bij een verantwoorde ontwikkeling van AI.

AI en overheid: een nieuwe verhouding

Het voorstel past in een bredere trend waarbij technologiebedrijven en overheden steeds nauwer met elkaar verweven raken. In de Verenigde Staten is de discussie over AI-regulering de afgelopen jaren sterk toegenomen. Zowel Democraten als Republikeinen zijn het erover eens dat kunstmatige intelligentie een strategisch belang heeft voor de nationale veiligheid en economische concurrentiekracht.

De vraag is echter of een aandelenbelang de juiste manier is om overheidsbetrokkenheid vorm te geven. Critici wijzen erop dat een overheid als aandeelhouder in een commercieel AI-bedrijf potentieel tegenstrijdige belangen schept. De overheid zou immers zowel toezichthouder als medeprofiteur zijn. Dat spanningsveld is niet eenvoudig op te lossen.

Tegelijkertijd is het voorstel politiek niet zonder logica. Door de overheid financieel te laten meeprofiteren, kan Altman draagvlak creëren voor een soepeler regelgevingsklimaat. Het is een strategie die ook in andere sectoren wel wordt gezien: geef de overheid een belang, en de kans op strenge regelgeving neemt af.

Relevantie voor de crypto- en techwereld

Voor mensen die actief zijn in de crypto- en techsector is dit voorstel om meerdere redenen interessant om te volgen. Ten eerste raakt het aan een fundamentele vraag: in hoeverre kunnen en mogen overheden eigenaar worden van private technologiebedrijven? Dit is een discussie die ook in de cryptowereld regelmatig oplaait, bijvoorbeeld rondom CBDC's (digitale centrale bankvaluta) en de rol van overheden bij blockchain-infrastructuur.

Ten tweede geeft het een signaal af over de richting van AI-investeringen. Als grote AI-bedrijven structureel samenwerken met overheden, inclusief door middel van aandelenbelangen, verandert de dynamiek van de markt. Dat kan gevolgen hebben voor hoe investeerders kijken naar AI-gerelateerde projecten en tokens in de cryptomarkt, zoals projecten die claimen gebruik te maken van gedecentraliseerde AI.

Ten derde laat het zien dat de waarderingen in de AI-sector inmiddels zo hoog zijn opgelopen dat een 5% belang al goed is voor tientallen miljarden dollars. Dit illustreert hoe snel het speelveld is veranderd en hoe groot de financiële belangen inmiddels zijn.

Wat betekent dit?

Het voorstel van Altman is op dit moment nog niet meer dan een gerapporteerde lobby-actie. Er is geen officieel akkoord, geen wet en geen concrete transactie. Toch is het veelzeggend dat een van de meest invloedrijke tech-ondernemers ter wereld actief pleit voor overheidsparticipatie in private AI-bedrijven. Het laat zien dat de AI-sector zich bewust is van de politieke druk en probeert die proactief te sturen.

Voor Nederlandse lezers en beleggers is het verstandig dit te zien als een signaal over de richting van de mondiale AI-sector, niet als een directe aanleiding voor investeringsbeslissingen. De situatie is nog te onzeker en de uitkomst onbekend. Wat wel duidelijk is: de verstrengeling van grote technologie en overheidsbeleid neemt toe, en dat heeft op de lange termijn gevolgen voor regelgeving, concurrentie en innovatie wereldwijd. De risico's en onzekerheden in deze markt blijven groot, en historische groeipatronen bieden geen garantie voor de toekomst.

Vooruitblik

Of het voorstel van Altman daadwerkelijk wordt omarmd door de Amerikaanse overheid of andere AI-bedrijven, valt nog te bezien. De politieke context in Washington is complex en belangen lopen sterk uiteen. Wat zeker is, is dat de discussie over de rol van overheden bij de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie de komende jaren alleen maar intensiever zal worden. Voor iedereen die de technologie- en cryptosector volgt, is dit een ontwikkeling om nauwlettend in de gaten te houden.