Geopolitieke spanning VS-Iran zet cryptomarkt onder druk

Geopolitieke onrust heeft altijd een directe weerslag op financiële markten, en de cryptomarkt vormt daarop geen uitzondering. De oplopende spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran zorgen momenteel voor verhoogde nervositeit onder beleggers wereldwijd. De zogenaamde Fear and Greed Index, een populaire graadmeter voor het sentiment op de cryptomarkt, schoot omlaag naar het gebied van 'extreme angst'. Dat is een signaal dat veel marktdeelnemers voorzichtig zijn geworden en risico proberen te vermijden.

Wat is de Fear and Greed Index?

De Fear and Greed Index is een dagelijks bijgewerkte indicator die het sentiment op de cryptomarkt samenvat in een getal tussen 0 en 100. Een score dicht bij 0 staat voor 'extreme angst', terwijl een score richting 100 'extreme hebzucht' aangeeft. De index combineert meerdere datapunten, waaronder volatiliteit, handelsvolume, sociale media-activiteit en dominantie van bitcoin ten opzichte van andere munten.

Wanneer de index in het rood staat, betekent dit doorgaans dat beleggers massaal terughoudend zijn. Ze verkopen posities, parkeren hun vermogen in stabielere activa of wachten simpelweg de situatie af. Dit gedrag versterkt zichzelf: hoe meer mensen verkopen uit angst, hoe verder koersen kunnen dalen, wat op zijn beurt meer angst veroorzaakt.

Geopolitiek en crypto: een gespannen relatie

Crypto staat bekend als een activaklasse die gevoelig is voor macro-economische en geopolitieke ontwikkelingen. In tijden van internationale crises reageren markten vaak snel en heftig. We zagen dat eerder tijdens de Russische invasie van Oekraïne in 2022, toen bitcoin in eerste instantie scherp daalde voordat het zich gedeeltelijk herstelde.

De situatie rondom de VS en Iran is al jaren sluimerend aanwezig, maar piekt regelmatig. Elke escalatie, of het nu gaat om militaire incidenten, sancties of diplomatieke spanningen, kan leiden tot een vlucht uit risicovolle beleggingen. Cryptomunten zoals bitcoin en ethereum vallen in de ogen van veel institutionele beleggers nog steeds in de categorie 'risicovol', wat betekent dat ze bij toenemende onzekerheid vaak als eerste worden afgestoten.

Tegelijkertijd is er een andere school van denken. Sommige analisten beschouwen bitcoin als een 'digitaal goud', een vluchtwaarde in tijden van politieke instabiliteit. In bepaalde regio's waar nationale valuta's instabiel zijn of waar toegang tot het internationale financiële systeem beperkt is, heeft crypto inderdaad die rol gespeeld. Of die eigenschap zich op grote schaal manifesteert tijdens een westerse geopolitieke crisis, is echter verre van zeker.

Wat betekent dit?

Nuchter gezien laat deze situatie zien hoe sterk de cryptomarkt verweven is geraakt met bredere financiële en politieke dynamieken. Dat is enerzijds een teken van volwassenwording: crypto wordt serieus genomen als onderdeel van het mondiale financiële systeem. Anderzijds betekent het ook dat de tijden dat crypto volledig losstond van traditionele markten grotendeels voorbij zijn.

Voor Nederlandse beleggers is het belangrijk om te beseffen dat periodes van extreme angst historisch gezien zowel risico's als mogelijkheden hebben opgeleverd. Dat wil niet zeggen dat een dip automatisch een koopmoment is, want koersen kunnen altijd verder dalen. Maar het sentiment-driven karakter van de markt zorgt er wel voor dat grote schommelingen in beide richtingen mogelijk zijn op het moment dat de geopolitieke situatie verandert.

De risico's blijven groot. Wie belegt in crypto moet rekening houden met het feit dat externe schokken, zoals een verdere escalatie in het Midden-Oosten, onverwachte en snelle koersbewegingen kunnen veroorzaken. Historische koersen bieden geen garantie voor toekomstige resultaten, en eigen onderzoek blijft altijd essentieel voordat je een financiële beslissing neemt.

Hoe reageren markten doorgaans op geopolitieke crises?

Historisch gezien is gebleken dat financiële markten, inclusief crypto, een geopolitieke schok vaak snel verwerken als er geen directe economische gevolgen zijn. Zodra de situatie stabiliseert of er duidelijkheid komt over de verdere ontwikkelingen, neigt het sentiment te herstellen. Dat herstel gaat soms snel, soms langzaam, afhankelijk van de ernst van de crisis en de bredere economische context.

Momenteel speelt ook de bredere macrocontext een rol. Rentebeleid van centrale banken, inflatieontwikkelingen en de dollar-index beïnvloeden cryptomarkten mee. Een combinatie van geopolitieke spanning en economische onzekerheid kan zwaarder wegen dan elk van beide factoren afzonderlijk.

Vooruitblik

De komende weken zullen cruciaal zijn. Als de spanning tussen de VS en Iran verder oploopt, is het aannemelijk dat het marktsentiment onder druk blijft staan. Neemt de spanning af of volgt er een diplomatieke doorbraak, dan kan dat snel een andere sfeer teweegbrengen op de markten. Cryptobeleggers doen er verstandig aan de situatie rustig te monitoren, hun risicotolerantie goed te kennen en geen overhaaste beslissingen te nemen op basis van dagelijkse sentimentscores alleen. De markt is en blijft onvoorspelbaar, zeker in tijden van geopolitieke turbulentie.