Van kaas tot kentekens: de 5 gekste crypto-tokens ooit

Stel je voor: een stuk kaas dat al jaren ligt te rotten, een tweet van 140 tekens, of een internetmeme van een hond. Klinkt niet bepaald als een belegging. Toch werden al deze dingen omgezet in digitale tokens en vervolgens voor duizenden, soms zelfs miljoenen euro's verkocht. De cryptowereld heeft inmiddels een rijke traditie opgebouwd van projecten die de grens tussen kunst, grap en speculatie volledig doen vervagen. Maar hoe werkt dat eigenlijk, en wat zegt het over de bredere cryptomarkt?

Hoe wordt iets een crypto-token?

Voordat we de bizarre lijst ingaan, is het nuttig om kort uit te leggen hoe iets überhaupt een token wordt. Via een technologie genaamd tokenisatie kan vrijwel alles worden omgezet in een digitaal bezitsrecht op de blockchain. Dat kan een NFT zijn, een zogenaamde non-fungible token, waarbij een uniek digitaal object aan een specifiek wallet-adres wordt gekoppeld. Maar het kan ook een reguliere token zijn die een aandeel vertegenwoordigt in iets fysieks of abstracts. De blockchain zorgt er dan voor dat het eigendom openbaar en traceerbaar is. Of dat eigendom ook daadwerkelijk iets waard is, hangt volledig af van wat andere mensen bereid zijn te betalen. En juist dáár wordt het interessant.

1. De eerste tweet van Jack Dorsey

In maart 2021 verkocht Jack Dorsey, oprichter van Twitter, zijn allereerste tweet als NFT. De tekst luidde simpelweg: "just setting up my twttr". De koper, een Maleisische ondernemer genaamd Sina Estavi, betaalde daar omgerekend bijna 2,9 miljoen dollar voor. Eén jaar later probeerde hij het NFT door te verkopen en verwachtte minstens 48 miljoen dollar te ontvangen. Het hoogste bod dat binnenkwam: 280 dollar. Een pijnlijke herinnering dat marktwaarde in de cryptowereld uiterst vluchtig kan zijn.

2. De Doge-meme

De beroemde Shiba Inu-hond die aan de basis stond van de Dogecoin-hype werd in 2021 als NFT verkocht voor maar liefst 4 miljoen dollar. De eigenaar besloot het NFT daarna op te splitsen in miljoenen kleinere fractie-tokens, zodat fans een microdeeltje van de iconische meme konden bezitten. Het project illustreert hoe memes inmiddels een eigen economisch ecosysteem hebben gekregen binnen crypto. Of dat ecosysteem duurzaam is, valt sterk te betwijfelen.

3. Rottende kaas op de blockchain

Een kunstenaar besloot een fysiek stuk kaas jarenlang te laten rotten, dit proces te documenteren en de rechten op die documentatie als NFT te verkopen. Het klinkt als een grap, maar het project trok serieuze aandacht in kunstkringen. Het raakt aan een bredere discussie over wat kunst is en of een blockchain-eigendomsbewijs kunstwerken toegankelijker of juist absurder maakt. De kaas zelf werd ondertussen gewoon verder oud.

4. Adem van een beroemdheid

De Britse zanger Andrew King verkocht zijn letterlijke adem als NFT. In een glazen potje werd zijn uitgeademde lucht bewaard en als uniek digitaal object aangeboden. Het object was bedoeld als kunststuk en sociaal experiment tegelijk. De veiling liep in eerste instantie niet storm, maar het voorbeeld inspireerde anderen tot vergelijkbare projecten. Het laat zien hoe de combinatie van celebrity-cultuur en NFT-technologie soms tot surreële marktplaatsen leidt.

5. Virtuele grond die nergens is

In digitale werelden zoals Decentraland en The Sandbox werden stukken virtuele grond verkocht voor bedragen die woonhuizen in de Randstad zouden doen blozen. In 2021 werd een perceel digitale grond in de buurt van een avatar van Snoop Dogg verkocht voor ruim 450.000 dollar. De koper hoopte op toekomstige huurinkomsten van bezoekers die een virtueel concert van de rapper wilden bijwonen. Of die werelden ooit massale gebruikers zullen trekken, blijft vooralsnog een open vraag.

Wat betekent dit?

Deze vijf voorbeelden zijn geen randverschijnselen, maar symptomen van iets dat structureel door de cryptomarkt loopt: de bereidheid van mensen om waarde toe te kennen aan volledig immateriële of absurde bezittingen. Dat is niet per definitie irrationeel. Kunst, valuta en reputatie zijn ook nooit intrinsiek waardevol, maar krijgen waarde door collectieve afspraken. De blockchain voegt daar een transparante eigendomslaag aan toe, wat voor bepaalde toepassingen echte waarde kan creëren.

Tegelijkertijd laten gevallen zoals de doorverkoop van Dorseys tweet zien hoe snel die collectieve afspraken kunnen verdampen. Voor Nederlandse beleggers is de les helder: speculatieve NFT-projecten en meme-tokens dragen extreem hoge risico's. Historische verkoopprijzen bieden geen garantie voor toekomstige waarde. De risico's blijven groot, en eigen onderzoek is onmisbaar voordat je geld in dit soort projecten steekt.

Interessant is ook de bredere trend die erachter schuilgaat: tokenisatie als technologie wordt inmiddels ook serieus ingezet voor vastgoed, obligaties en kunstwerken met bewezen waarde. De bizarre voorbeelden hierboven zijn de uitwassen, maar ze vestigden wel de aandacht op een technologie die in rustiger vaarwater inmiddels volwassener vormen aanneemt.

Vooruitblik: van grap naar infrastructuur

De gekste tokenisatieprojecten lijken hun piek te hebben gehad tijdens de NFT-hype van 2021 en 2022. Sindsdien is het handelsvolume in speculatieve NFTs sterk teruggelopen. Wat overblijft, zijn projecten die tokenisatie gebruiken voor zinvollere toepassingen: fractiebelangen in kunstwerken, digitale identiteiten of programmeerbare financiële contracten. De meme-tokens en rottende-kaas-NFTs horen bij een specifiek hoofdstuk in de cryptogeschiedenis, een hoofdstuk dat veel mensen heeft gefascineerd, sommigen rijk heeft gemaakt en anderen flink heeft laten branden. Het is een les in hoe nieuwe technologie altijd eerst door een fase van experiment en overdrijving gaat, voordat de werkelijk nuttige toepassingen overblijven.