EU wil DeFi, staking en NFT's gaan reguleren

Europa laat de cryptomarkt niet links liggen. Europese parlementsleden dringen er steeds luider op aan dat de Europese Unie serieus werk maakt van regelgeving rondom gedecentraliseerde financiën (DeFi), staking en niet-fungibele tokens (NFT's). Een recent niet-bindend rapport schetst de visie van het Europees Parlement op de toekomstige aanpak van crypto in Europa en gooit daarmee een belangrijk onderwerp op tafel: hoe ga je als wetgever om met technologie die per definitie grenzeloos en gedecentraliseerd is?

Wat staat er in het rapport?

Het rapport van het Europees Parlement is niet-bindend, wat betekent dat het geen directe wetgeving is maar wel richting geeft aan toekomstig beleid. De parlementariërs roepen op om serieus te onderzoeken hoe DeFi-protocollen, staking-diensten en de wereld van NFT's onder een passend regulerend kader gebracht kunnen worden. Op dit moment vallen deze segmenten grotendeels buiten de reikwijdte van de bestaande Europese crypto-wetgeving.

Naast de oproep voor nieuwe regelgeving bevat het rapport ook een duidelijke waarschuwing: lidstaten moeten niet zelf hun eigen nationale regels gaan bedenken bovenop de bestaande MiCA-verordening. MiCA, wat staat voor Markets in Crypto-Assets, is de brede Europese wet die in 2024 volledig van kracht werd en bedoeld is om een uniform speelveld te creëren voor crypto binnen de EU. Als individuele landen eigen regels gaan stapelen op MiCA, dreigt er een lappendeken aan wetgeving te ontstaan. Dat is precies wat Brussel wil voorkomen.

Wat is MiCA en waarom schiet het tekort?

MiCA was een mijlpaal. De verordening was wereldwijd een van de eerste serieuze pogingen om crypto op grote schaal te reguleren en gaf crypto-bedrijven voor het eerst duidelijkheid over licenties, transparantie-eisen en consumentenbescherming. Stablecoins, crypto-uitwisselingen en aanbieders van cryptodiensten vallen nu onder strenge Europese regels.

Maar MiCA heeft ook duidelijke blinde vlekken. DeFi, het ecosysteem van gedecentraliseerde applicaties en protocollen dat zonder centrale tussenpersoon werkt, valt er grotendeels buiten. Datzelfde geldt voor NFT's en voor staking, waarbij houders van bepaalde cryptomunten hun tokens vastzetten om het netwerk te beveiligen in ruil voor beloningen. Juist deze segmenten zijn de afgelopen jaren sterk gegroeid en trekken steeds meer Europese gebruikers en investeerders aan. Het is dus logisch dat wetgevers hier nu aandacht voor vragen.

De uitdaging van DeFi reguleren

Het reguleren van DeFi is technisch en juridisch gezien een enorme uitdaging. Bij traditionele financiële diensten is er altijd een aanwijsbare partij, een bank, een broker of een beursbedrijf, die verantwoordelijk gehouden kan worden. Bij DeFi-protocollen is dat vaak niet het geval. Code draait op een blockchain, zonder centrale eigenaar of beheerder. Wie spreek je dan aan als er iets misgaat? Wie is verantwoordelijk voor naleving van witwasregels of consumentenbescherming?

Dit zijn vragen waar toezichthouders wereldwijd mee worstelen. De VS, het Verenigd Koninkrijk en ook Aziatische landen tasten naar antwoorden. Het feit dat het Europees Parlement nu expliciet vraagt om een beoordeling, is een teken dat Europa zich bewust is van het gat in de huidige wetgeving maar tegelijk ook erkent dat er nog geen eenvoudige oplossing is.

Wat betekent dit?

Voor wie actief is in de cryptomarkt, is dit rapport een signaal dat Europese regulering van DeFi, staking en NFT's niet meer een kwestie van 'als' is, maar van 'wanneer'. Het rapport zelf heeft geen wettelijke kracht, maar het geeft wel de politieke wil aan om deze segmenten aan te pakken. Dat kan gevolgen hebben voor de manier waarop platformen en protocollen in Europa opereren.

Voor Nederlandse gebruikers en investeerders betekent dit dat de komende jaren waarschijnlijk meer duidelijkheid komt over wat wel en niet is toegestaan rondom DeFi en staking. Dat kan bescherming bieden, maar ook beperkingen meebrengen. Zo is het denkbaar dat bepaalde DeFi-diensten straks alleen nog toegankelijk zijn na verificatie van identiteit, of dat staking-aanbieders vergunningsplichtig worden.

Het is ook relevant dat het rapport waarschuwt voor versnippering door nationale regels. Nederland heeft via de AFM en DNB al een eigen toezichtskader voor crypto, deels gebaseerd op MiCA. Als Europa straks ook voor DeFi en NFT's met nieuwe regels komt, is het van belang dat die naadloos aansluiten op de bestaande structuur. Concurrerende of tegenstrijdige regels zouden de aantrekkelijkheid van Europa als vestigingsplaats voor crypto-bedrijven kunnen ondermijnen.

De risico's voor gebruikers in de tussentijd blijven groot. Zolang DeFi en NFT's buiten de regulering vallen, is er weinig juridisch verhaal mogelijk bij verlies door hacks, fraude of falende protocollen. Doe altijd eigen onderzoek voordat je in dergelijke producten stapt.

Vooruitblik: wat komt er nog aan?

Het Europees Parlement heeft met dit rapport een duidelijk signaal afgegeven, maar de weg van politieke wil naar concrete wetgeving is lang. De Europese Commissie zal op basis van dergelijke rapporten onderzoek moeten doen en eventueel wetgevingsvoorstellen moeten indienen. Daarna volgt een uitgebreid wetgevingstraject met onderhandelingen tussen Parlement, Raad en Commissie.

Realistisch gezien is bindende regelgeving voor DeFi, staking en NFT's in Europa nog een kwestie van meerdere jaren. Maar de richting is duidelijk. Europa wil een coherente, uniforme aanpak voor de gehele cryptosector, inclusief de segmenten die nu nog grotendeels ongereguleerd zijn. Voor iedereen die actief is in dit ecosysteem is het verstandig om deze ontwikkelingen nauwlettend te volgen.