Bitcoin-ETF's bloeden: zeven weken lang geld weg

Wie dacht dat de komst van Bitcoin-ETF's op de Amerikaanse markt een eindeloze stroom vers geld zou betekenen, komt nu bedrogen uit. Zeven weken achter elkaar stroomde er per saldo meer geld uit deze fondsen dan erin. In totaal gaat het om een uitstroom van 1,79 miljard dollar. Een getal dat opvalt, ook al moet het in de juiste context worden geplaatst.

Wat zijn Bitcoin-ETF's en waarom zijn ze belangrijk?

Een Bitcoin-ETF, of Exchange Traded Fund, is een beursgenoteerd fonds dat de koers van Bitcoin volgt. Beleggers kunnen via zo'n fonds blootstelling aan Bitcoin krijgen zonder de munt zelf aan te hoeven schaffen of op te slaan. Begin 2024 gaf de Amerikaanse beurswaakhond SEC groen licht aan meerdere spot-Bitcoin-ETF's van grote vermogensbeheerders zoals BlackRock, Fidelity en Invesco. Dat was een historisch moment, want jarenlang werden zulke aanvragen afgewezen.

De lancering zorgde aanvankelijk voor enorme instroom. In de eerste maanden na goedkeuring stroomde er tientallen miljarden dollars in de fondsen. Bitcoin bereikte in maart 2024 een nieuw all-time high boven de 73.000 dollar, mede gevoed door dat institutionele enthousiasme. Sindsdien is het beeld echter wisselvaliger geworden.

Zeven weken uitstroom op rij: wat zeggen de cijfers?

Uit data van datadienst SosoValue blijkt dat Bitcoin-ETF's al zeven weken op rij netto-uitstroom kennen. Dat wil zeggen: in elke van die zeven weken vertrok er per saldo meer kapitaal uit de fondsen dan er instromde. De cumulatieve uitstroom over die periode bedraagt 1,79 miljard dollar.

Om dat getal te duiden: in de topperiode begin 2024 stroomde er op enkele goede dagen al meer dan een miljard dollar per dag in. De huidige uitstroom is dus geen dramatische instorting, maar het is wel een opmerkelijke kentering ten opzichte van die vroege euforie. Zeven opeenvolgende weken van negatieve stroom is bovendien een aaneengesloten reeks die aangeeft dat dit niet om een eenmalige beweging gaat.

Wat drijft beleggers om hun posities te verkleinen?

Er zijn meerdere factoren die kunnen bijdragen aan deze terughoudendheid. Ten eerste speelt de bredere macroeconomische omgeving een rol. De rente in de Verenigde Staten is de afgelopen jaren fors gestegen, wat risicovolle beleggingen zoals crypto minder aantrekkelijk maakt ten opzichte van relatief veilige alternatieven zoals staatsobligaties. Zolang de Fed de rente hoog houdt, blijft die druk bestaan.

Ten tweede is er het sentiment op de cryptomarkt zelf. Na de sterke rally van late 2023 en begin 2024 volgde een langere consolidatiefase. Beleggers die vroeg instapten en forse winsten boekten, kunnen ervoor kiezen om die winsten veilig te stellen. Dat drukt de instroom omlaag en vergroot de kans op netto-uitstroom.

Daarnaast spelen geopolitieke onzekerheid en volatiliteit op aandelenmarkten een rol. In perioden van onrust zoeken beleggers vaak de veiligheid op, wat ten koste gaat van allocaties in digitale activa.

Wat betekent dit?

Het is verleidelijk om zeven weken uitstroom direct te koppelen aan een bearish signaal voor Bitcoin. Maar zo simpel is het niet. ETF-stromen zijn slechts één onderdeel van een veel groter geheel. Bitcoin wordt ook gekocht en verkocht via beurzen, direct tussen partijen, via futures en via tal van andere instrumenten wereldwijd. De totale markt is veel groter dan wat er via Amerikaanse ETF's beweegt.

Wat de uitstroom wel aangeeft, is dat een specifieke groep beleggers, namelijk degenen die via gereguleerde Amerikaanse fondsen in Bitcoin zaten, op dit moment voorzichtiger is. Of dat terughoudendheid is uit winstneming, herbalancering van portefeuilles, of een fundamentele verandering in de kijk op Bitcoin, is van buitenaf moeilijk te bepalen.

Voor Nederlandse beleggers is het nuttig om te beseffen dat ETF-data uit de VS niet per definitie de stemming op de Europese of mondiale markt weerspiegelt. Europa heeft zijn eigen Bitcoin-producten, zoals ETP's die al veel langer beschikbaar zijn. De Europese situatie kan er anders uitzien. Bovendien geldt voor elke belegger dat instroom- en uitstroomcijfers een momentopname zijn. Historische patronen laten zien dat zulke periodes van uitstroom eerder zijn voorgekomen, ook in traditionele markten, zonder dat ze per se voorboden waren van langdurige neergang.

De risico's in de cryptomarkt blijven groot. Koersen kunnen snel en fors bewegen in beide richtingen. Historische koersen bieden geen garantie voor de toekomst. Doe altijd eigen onderzoek en laat u goed informeren voordat u beslissingen neemt over uw vermogen.

Vooruitblik: keerpunt of voortzetting?

Of de uitstroomreeks van zeven weken snel doorbreekt, hangt af van meerdere factoren. De koersontwikkeling van Bitcoin zelf is daarin cruciaal. Een krachtige prijsstijging trekt doorgaans nieuwe instroom aan, terwijl aanhoudende zijwaartse beweging of daling beleggers eerder aan de zijlijn houdt.

Ook macroeconomisch nieuws, met name rond de rentebesluiten van centrale banken en de economische vooruitzichten in de VS, zal meespelen. Verder zal regulering wereldwijd een steeds grotere rol gaan spelen. In Europa werkt de MiCA-wetgeving zich langzaam maar zeker verder uit, wat zowel kansen als beperkingen kan brengen voor de sector.

De ETF-markt in de VS is nog relatief jong. Het is goed mogelijk dat de markt na de initiële hype een meer volwassen ritme aanneemt, waarbij periodes van in- en uitstroom elkaar afwisselen, net zoals dat bij andere activaklassen het geval is. Dat zou een teken van volwassenheid zijn, maar biedt geen houvast voor specifieke verwachtingen over de richting van de koers op korte of middellange termijn.